श्री रामचन्द्र कृपालु

श्री रामचन्द्र कृपालु भजु मन हरण भव भय दारुणम्। नव कंज लोचन कंज मुख कर कंज पद कंजारुणम्॥ कंदर्प अगणित अमित छवि नव नील नीरद सुन्दरम्। पट पीत मानहु तड़ित रुचि शुचि नौमि जनक सुतावरम्॥ भजु दीन बंधु दिनेश दानव दैत्य वंश निकंदनम्। रघुनंद आनंद कंद कोशल चंद दशरथ नंदनम्॥ शिर मुकुट कुंडल तिलक चारु उदारु अंग विभूषणम्। आजानुभुज शर चाप धर संग्राम जित खर दूषणम्॥ इति वदति तुलसीदास शंकर शेष मुनि मन रंजनम्। मम हृदय कंज निवास कुरु कामादि खल दल गंजनम्॥

हे मन! करुणामय श्रीरामको भजन गर, जसले संसारको भय र दुःखलाई हटाउनुहुन्छ। उहाँका आँखा नयाँ कमलजस्तै, मुख कमलजस्तै, हात कमलजस्तै र चरण कमलजस्तै अरुण छन्। उहाँको सौन्दर्य असंख्य कामदेवको सौन्दर्यभन्दा पनि अनुपम छ। उहाँको शरीर नयाँ वर्षाको बादलजस्तै श्यामल र सुन्दर छ तथा उहाँले पहेँलो वस्त्र धारण गर्नुभएको छ। उहाँ जनकनन्दिनी सीताका पति हुनुहुन्छ। उहाँ दीन-दुःखीका बन्धु, सूर्यस्वरूप प्रकाशदाता तथा दानव र दैत्यवंशका संहारक हुनुहुन्छ। उहाँ रघुकुलका आनन्द, आनन्दका मूल, कोशलका चन्द्रमा तथा राजा दशरथका पुत्र हुनुहुन्छ। उहाँको शिरमा मुकुट, कानमा कुण्डल र मस्तकमा सुन्दर तिलक छ। उहाँका अंगहरू दिव्य आभूषणले सुशोभित छन्। उहाँका भुजाहरू घुँडासम्म लामा छन् र धनुष-बाण धारण गरी खर तथा दूषणलाई युद्धमा पराजित गर्नुभएको छ। तुलसीदास भन्छन्—जसले भगवान शंकर, शेषनाग तथा मुनिहरूको मनलाई आनन्दित पार्नुहुन्छ, ती श्रीराम मेरो हृदयकमलमा निवास गर्नुहोस् र काम आदि दुष्ट प्रवृत्तिहरूको नाश गर्नुहोस्।